Moeder in Halewijn (Halluin)1929-1930

Moeder in Halewijn (Halluin)1929-1930

“Heer Halewyn song een liedekyn, al wie dat hoorde wou bi hem syn”

(beginverzen uit de ballade van Heer Halewyn)

Pasfoto ma genomen in de Menen barakken nodig voor paspoort om naar Haluin te gaan

pasfoto van moeder genomen in de Menense barakken

Moeder had mij lang geleden nog verteld dat toen ze als veertienjarig meisje de lagere school doorlopen had wou verder studeren. Dat had haar onderwijzeres zuster Dionisia aangeraden. Dat kon echter niet in die tijd einde twintiger jaren van de vorige eeuw en zeker niet als meisje . Ze moest geld verdienen en de pastoor die vlak in de buurt van hun huis woonde  wist van een plaats waar ze als kindermeisje zou kunnen werken en wat geld verdienen en vlot Frans leren bij een rijke familie . Daarvoor moest ze naar Halewyn,(Halluin), een Frans stadje juist over de Belgische grens in de buurt van Menen. Daar woonde een tapijtfabrikant die voor de opvoeding van zijn kleine kinderen een dienstmeisje nodig had. Daarvoor moest moeder vanuit Koekelare via de tram naar Brugge en verder met de trein eerst naar Menen en dan te voet de grens over naar Halluin. Ze moest daarvoor een paspoort hebben, liet pasfoto’s maken in de wijk vlak bij de grens, de Menense Barakken. In Halluin  is ze maar een paar jaar gebleven, vermoedelijk omdat  ze ondertussen werk gevonden had als dienstmeisje bij de familie Christiaens van de bekende  brouwerij in Koekelare en zo die lange verplaatsing niet meer moest meemaken. Dat waren Franssprekende notabelen in Koekelare. Later vond moeder  werk in Oostende als winkeljuffrouw. Het Frans dat ze in Halluin geleerd had zou haar dus nog goed van pas  komen.Het moet heel moeilijk geweest zijn voor haar, ver weg van huis, alleen reizen, kennis maken met rijke mensen die Frans spreken, maar ze verdiende wat voor haar ouders en hopelijk kreeg ze veel liefde terug van de kinderen Defretin.

Pl comm de fretin

Bidprentje communie Therèse Defretin

Pl communie le fretir

Bidprentje communie Bernard en Gérard defretin

Ik heb jammer genoeg aan moeder over die periode in Frankrijk geen details meer  gevraagd nadat ze me dat verteld hed .Ik had bijvoorbeeld kunnen vragen waarom ze daar maar twee jaar geweest is en hoe haar ervaringen daar waren. Toen ze overleed  in 1994 vond ik in het archief haar missaal terug met veel bidprentjes van overledenen en communicanten. Er waren er twee die mijn bijzondere aandacht trokken , een met de tekst ” Communion solemnelle de Therèse Defretin à l’église St-Hilaire” gedateerd op 4 mei 1930 en eentje met ” Souvenir de la Communion privée de Bernard et Gérard Defretin ” uit dezelfde periode. Daarmee wist ik dat ze voor de kinderen gezorgd had  van de familie Defretin.

P1320239

kerk ST-Hilaire vandaag

Ik dacht om ooit eens naar Halluin te gaan en er in het familie-archief te zoeken en wie weet nog een foto te vinden van moeder toen ze 15 of 16 jaar was. Het kwam er nooit van maar naar aanleiding van het verhaal “Koekelare revisited” zocht ik op internet  of daar wat te vinden was over die familie .

Inderdaad op de website ” http://alarecherchedupasse-halluin.net  vond ik de familie Defretin terug als eigenaars van een textielfabriek die al meer dan een eeuw in Halluin voor werk zorgde.

02553

Groepsfoto van de arbeiders in de textiekfabriek Defretin 1896

BD5355

Krantenartikel met foto Pierre Defretin, burgemeester

09416

Feest in Halluin met links het woonhuis van de Defretins waar moeder kindermeisje was

img119

Hoofdgebouw textielfabriek Defretin rechtover het toenmalig station

img109

binnenzicht werkplaats

De bekendste figuur was in het begin van de 20ste  eeuw Paul-Pierre Defretin .Hij was ook burgemeester van de stad. Verder onderzoek leerde me dat zijn drie zonen het bedrijf opsplitsten en via de namen van de kinderen op de bidprentjes kon ik de vader vinden, Georges Defretin. Hij  was oorlogsinvalide van de Eerste Wereldoorlog en verwierf de tapijtafdeling in 1925.

img495

eerste rij vierde van links :Thérèse Defretin

Via meer foto’s op het archief kon ik ook foto’s  vinden van vader Georges als kind  en ook een foto van Therese Defretin in haar twintiger jaren, waar ze  werkzaam was bij de oudstrijdersverenigingend “les Madelons”.ook het huis waar moeder diende vond ik terug .Daar werkte moeder dus als meisje van 15.

img110

Jonge kinderen werkten er ook , te zien op de eerste rijen van de groepen

Andere foto’s verduidelijkten dat in die tijd ook kinderarbeid in de fabriek nog heel gewoon was en dat er ook veel Vlamingen uit de grensstreek daar werk vonden.

8180

Flatgebouwen waar vroeger de fabriek stond

In 1961 door de crisis in de textielindustrie werd het terrein afgebroken en vervangen door appartementsgebouwen, het einde van het imperium van de Defretins .

02560

Tweede rîj uiterts rechts de zoon Raymond Defretin

Zou Halewijns liedje  me nog kunnen verleiden  naar hun  archief nu ik dit allemaal gevonden heb? .